CHIỀU HÔM NHỚ NHÀ

CHIỀU HÔM NHỚ NHÀ

Chiều trời bảng lảng bóng hoàng hôn

Tiếng ốc xa đưa vẳng trống đồn.

Gác mái ngư ông về viễn phố

Gõ sừng mục tử lại cô thôn.

Ngàn mai gió gió cuốn chim bay mỏi

Dặm liễu sương sakhách bước dồn.

Kẻ chốn Chương Đài, người lữ thứ,

Lấy ai mà kể nỗi hàn ôn?

                         (Bà Huyện Thanh Quan)

Chinh phụ ngâm khúc

Trông bến nam bãi che mặt nước

Cỏ biết um, dâu mướt màu xanh.

Nhà thôn mấy xóm chông chênh

Một đàn cò đậu trước ghềnh chiều hôm.

(Đoàn Thị Điểm dịch, Chinh phụ ngâm khúc)

Tam tự kinh

Ngọc bất trác, bất thành khí

Nhân bất học, bất tri lý

VỌNG LƯ SƠN BỘC BỐ (xa ngắm thác núi lư)

VỌNG LƯ SƠN BỘC BỐ

(xa ngắm thác núi lư)

Phiên âm

                             Nhật chiếu Hương Lô sinh tử yên,

Dao khan bộc bố quải tiền xuyên.

Phi lưu trực há tam thiên xích,

Nghi thị Ngân Hà lạc cửu thiên.

Lí Bạch (701-762)

Dịch thơ

Nắng rọi Hương Lô khói tía bay,

Xa trông dòng thác trước sông này.

Nước bay thẳng xuống ba nghìn thước,

Tưởng dải Ngân Hà tuột khỏi mây

(Tương Như dịch)

Dịch nghĩa

Mặt trời chiếu núi Hương Lô, sinh làn khói tía

Xa nhìn dòng thác treo trên dòng sông phía trước.

Thác chảy như bay đổ thẳng xuống từ ba nghìn thước

Ngỡ là sông Ngân rơi tự chín tầng mây.

TĨNH DẠ TỨ

       (cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh)

Phiên âm

Sàng tiền minh nguyệt quang,

Nghi thị địa thượng sương.

Cử đầu vọng minh nguyệt,

Đê đầu tư cố hương.

Lí Bạch (701-762)

Dịch thơ

Đầu giường ánh trăng rọi,

Ngỡ mặt đất phủ sương.

Ngẩng đầu nhìn trăng sáng,

Cúi đầu nhớ cố hương

(Tương Như dịch)

Dịch nghĩa

Ánh trăng sáng đầu giường,

Ngỡ là sương trên mặt đất.

Ngẩng đầu nhìn trăng sáng,

Cúi đầu nhớ quê cũ.

THÊN TRƯỜNG VÃN VỌNG

THÊN TRƯỜNG VÃN VỌNG

(Buổi chiều đứng ở phủ thiên trường trông ra)

Phiên âm

Thôn hậu thôn tiền đạm tự yên

Bán vô bán hữu tịch dương biên

Mục đồng địch lí ngưu quy tận

Bạch lộ song song phi hạ điền.

Trần Nhân Tông (1258-1308)

Dịch thơ

Trước xóm sau thôn tựa khói lồng

Bóng chiều man mác có dường không

Mục đồng sáo vẳng trâu về hết

Cò trắng từng đôi liệng xuống đồng.

(Ngô Tất Tố dịch)

Dịch nghĩa

Sau thôn trước thôn đều mờ mờ như khói phủ

Bên bóng chiều (cảnh vật) nửa như có nửa như không

Trong tiếng sáo mục đồng dẫn trâu về hết

Từng đôi cò trắng hạ cánh xuống đồng.

PHONG KIỀU DẠ BẠC

PHONG KIỀU DẠ BẠC

(Đêm đỗ thuyền ở Phong Kiều)

Phiên âm

Nguyệt lạc ô đề sương mãn thiên,

Giang phong ngư hoả đối sầu miên.

Cô Tô thành ngoại Hàn Sơn tự

Dạ bán chung thanh đáo khách thuyền.

Trương Kế

(sống khoảng TK VIII, người Tương Châu, tỉnh Hồ Bắc)

Dịch thơ

Trăng tà chiếc quạ kêu sương,

Lửa chài cây bến, sầu vương giấc hồ.

Thuyền ai đậu bến Cô Tô

Nữa đêm nghe tiếng chuông chùa Hàn Sơn.

(K.D dịch)

Dịch nghĩa

Trăng xế, quạ kêu, sương đầy trời,

(Khách) nằm ngủ trước cảnh buồn của đèn chài và lùm cây phong bên sông.

Chùa Hàn Sơn ở ngoại thành Cô Tô

Nữa đêm tiếng chuông văng vẳng vọng đến thuyền khách.

Lương y bất đáo gia

“Bán dạ tam bôi tửu

Bình minh sổ chản trà

Mỗi nhật y như thử

Lương y bất đáo gia”

(Trích trong truyện “Chén trà trong sương sơm” trong tập “Vang bóng một thời”, 1940,  tác giả Nguyễn Tuân)

Nguyễn Tuân cũng đã ghi 4 câu diễn Nôm như sau:

“Mai sớm một tuần trà

Canh khuya dăm chén rượu

Mỗi ngày mỗi được thế

Thầy thuốc xa nhà ta”


Còn bài này nguồn gốc từ đâu chư rõ?

Bán dạ tam bôi tửu
Bình minh sổ trản trà
Nhất nguyệt dâm nhất độ
Lương y bất đáo gia.

Dịch:
Đêm tối uống vài ba chén rượu
Sáng ra lót dạ mấy chung trà
Một lần một tháng e vừa đủ
Chắc chắn lương y khỏi tới nhà